Unikatowe znalezisko z Zawichostu-Trójcy: XII-wieczna bulla książęca

2 września 2021, 11:12

Na terenie dawnej średniowiecznej wsi Trójca, która obecnie jest częścią Zawichostu (woj. świętokrzyskie), znaleziono wyjątkowy zabytek, ołowianą pieczęć - bullę - książęcą. Jak podkreślił dr hab. Marek Florek z Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Sandomierzu, zabytki tego typu są niezwykłą rzadkością. Jeszcze kilkanaście lat temu nie znano ich wcale, stąd historycy nawet nie zdawali sobie sprawy, że polscy książęta używali również pieczęci ołowianych.



Polacy zbadali rzymskie nocniki i znaleźli wyjątkowego pasożyta

20 kwietnia 2026, 10:56

Zespół badaczy z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Warszawskiego i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przebadał osady moczu i kału zachowane na wewnętrznych ściankach rzymskich nocników z II–IV wieku odkrytych podczas wykopalisk w Novae (w pobliżu Swisztow w Bułgarii) oraz Marcianopolis (dziś Dewnja). Naukowcy wzięli pod lupę cztery nocniki: trzy z Novae i jeden z Marcianopolis. Do badań nadawały się trzy z nich, gdyż jeden z nocników z Novae został dokładnie wyczyszczony przez konserwatorów.


Im więcej żołędzi w lesie, tym więcej chorych na boreliozę

19 lutego 2016, 06:25

Obfitość żołędzi w danym roku może oznaczać większą liczbę zachorowań na boreliozę dwa lata później. Dlaczego? Im więcej żołędzi, tym więcej myszy - nosicielek krętka boreliozy, którego łatwo przekazują one kleszczom. Z kolei te przekazują krętka ludziom.


Po raz pierwszy udało się bezpośrednio zmierzyć odległość do magnetara

22 września 2020, 04:16

Astronomowie korzystający z Very Long Baseline Array (VLBA) dokonali pierwszego w historii bezpośredniego geometrycznego pomiaru odległości do magnetara znajdującego się w Drodze Mlecznej. Pomiar ten pomoże stwierdzić, czy magnetary są źródłem tajemniczych szybkich błysków radiowych (FRB).


„Łowcy Mrozu” zanotowali lipcowy rekord najniższej temperatury w Polsce

25 lipca 2022, 08:56

W czasie gdy wielu z nas starało się uchronić przed upałami, w Tatrach zanotowano lipcowy rekord zimna. Ustawiona przez „Łowców Mrozu” stacja pomiarowa w Litworowym Kotle wskazała -5,7 stopnia Celsjusza. Taka temperatura to wynik ukształtowania terenu, zjawisk krasowych i odpowiedniej pogody, wyjaśnił Kamil Filipowski.


Ruszaj w trasę z Top Gear, BlaBlaCarem i polskimi gwiazdami

28 lutego 2018, 14:55

„Top Gear” to nie tylko samochody, to także ciekawi ludzie, interesujące historie, zabawne pogawędki i niezapomniane przygody. Dla uświetnienia premiery najnowszego sezonu programu - który zadebiutował w najbliższą niedzielę, 25 lutego o godz. 22:00, na kanale BBC Brit - połączyliśmy siły z BlaBlaCar i przygotowaliśmy dla polskiej widowni sześć niecodziennych przejazdów z siedmioma wyjątkowymi osobami.


Jak postrzegano niepełnosprawność w historii? Bada to interdyscyplinarny zespół

20 stycznia 2021, 08:07

U neandertalczyków można znaleźć przykład opieki nad niepełnosprawnym, w starożytnym Egipcie szacunkiem darzono osoby niskiego wzrostu. W średniowieczu zaś polskie pochówki osób niepełnosprawnych nie różniły się od innych pochówków. Jak wyglądało w dziejach podejście do niepełnosprawności mówi archeolog dr Magdalena Matczak.


Przedwojenna wielkopolska archeologia na szklanych płytach. Cenne negatywy już po konserwacji

25 stycznia 2023, 14:26

Muzeum Archeologiczne w Poznaniu przeprowadziło konserwację cennego zbioru szklanych negatywów fotograficznych. Od kwietnia ub.r. zakonserwowano ich aż 860. Płyty znajdują się w zasobach archiwum naukowego instytucji. Dokumentują archeologię wielkopolską okresu międzywojennego.


Venus Express

Miniaturowa Wenus w laboratorium

5 sierpnia 2010, 16:09

Wenus wcale nie jest tak podobna do Ziemi, jak to sobie wyobrażano. Ekstremalne warunki na jej powierzchni: temperatura do 480ºC i ciśnienie 90 razy większe od ziemskiego utrudniają badania naukowe. Dlatego naukowcy symulują wenusjańskie warunki w specjalnych komorach.


W Polsce pojawiła się roślina, która wymarła przed 60 laty

9 września 2019, 13:35

W jeziorze Jeleń w województwie pomorskim znaleziono krytycznie zagrożony gatunek makroglonu, który od 60 lat nie występował w Polsce. Naukowcy z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu informują o odkryciu krynicznika połyskującego (ramienicy).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk